Muzej savremene umetnosti u Beogradu, u skladu sa ovogodišnjim planom i programom, nastavlja da razvija saradnju sa evropskim i regionalnim muzejima i kulturnim institucijama, otvarajući prostor za umetničku i stručnu razmenu, nove izložbene projekte i povezivanje muzejskih kolekcija. U tom kontekstu, 6. novembra u 19 časova, u Salonu MSUB, biće otvorena izložba „Vremenske bombe“, realizovana u saradnji sa Muzejom moderne i suvremene umjetnosti Rijeka.
Na izložbi su predstavljeni radovi Igora Eškinje, Marka Tadića, Ljerke Šibenik i umetničkog kolektiva BADco. Kustoskinja izložbe je Branka Benčić, direktorka Muzeja moderne i suvremene umjetnosti Rijeka, u saradnji sa Miroslavom Karićem, kustosom Salona MSUB.
Naziv izložbe dolazi od istoimenog video-rada izvođačkog kolektiva BADco., snimanog u tada još uvek napuštenim i nerenoviranim prostorima fabrike „Rikard Benčić“, koje danas zauzima Muzej moderne i suvremene umjetnosti u Rijeci.
Rad povezuje industrijsku arhitekturu, mesta propale proizvodnje i prostore institucionalizacije savremenih umetničkih praksi. Video-rad je u funkciji svojevrsne fusnote i predstavlja jedno od polazišta za prostorno-vremenski, ali i institucionalni okvir razmišljanja i delovanja, uspostavljajući dijalog sa umetničkim praksama Marka Tadića i Igora Eškinje, kao i dokumentacijom i slikom-objektom umetnice Ljerke Šibenik, koji su upisani u istoriju kako zbirke Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, tako i izlagačkog prostora Salona MSU-a.
Nastajući delimično in situ, izložba se oblikuje kao prostorno-vremenska dramaturgija tragova prošlosti i sadašnjosti, prožima ideje arhiva, materijalnih ostataka i izložbenih infrastruktura i upućuje na promišljanje odnosa umetnosti, institucije i društva, kao i potencijala njihove buduće rekonfiguracije. Radovi Igora Eškinje, Marka Tadića, Ljerke Šibenik i BADco. pojavljuju se kao niz međuodnosa i pukotina isprepletenih u privremenoj okolini izložbe.
U dijalogu starih i novih radova, kroz prostorne intervencije i gestove, obuhvatajući kolaže, crteže, fotografije, mobilijar, dokumentaciju, video i objekat, izložba propituje načine na koje se istorija umetnosti i institucija upisuje u prostor, predmete i postupke izlaganja i razmatra mogućnosti njihove obnovljene aktivacije.
Ono što je preostalo od prethodnih izložbi – rekviziti i nameštaj, dokumentacija i radovi u zbirkama, elementi muzejske prezentacije – kao i aktuelni radovi umetnika postaju materijal za uspostavljanje novih odnosa između umetničkog rada, institucije i društvenog konteksta. Tako nameštaj, arhiv i drugi elementi muzejske izlagačke prakse izlaze iz svoje uobičajene funkcije i postaju vidljivi delovi izložbenog jezika. Oni više nisu tek neutralna podrška umetničkom delu, nego materijalni svedoci načina na koje se umetnost proizvodi, organizuje, izlaže i istorijski tumači. U prostoru Salona ti se tragovi susreću s refleksima prošle postavke, aktuelne produkcije i umetničke imaginacije.
Marko Tadić u svojim radovima, postupcima kolažiranja i asamblažiranja, arhivske materijale, fotografije, razglednice i fragmente istorije umetnosti uvodi u nove odnose, otvarajući mogućnost da se prošlost sagleda kao skup promenljivih i međusobno povezanih tragova. Deo umetnikovog pristupa izložbenoj prezentaciji poslednjih godina razvija se kroz preispitivanje konvencionalnih načina izlaganja, koristeći elemente nameštaja i nađenih predmeta koji funkcionišu kao izložbena scenografija i konstrukcija za prezentaciju umetničkih dela. Ovakvim pristupom Tadić dovodi u dijalog vlastite radove i dela drugih umetnika, među kojima su, ovaj put, serija crteža Igora Eškinje „Svaki pokušaj oslobađanja završava aplauzom“ (2008) i „Objekt“ (1967) Ljerke Šibenik iz kolekcije Muzeja savremene umetnosti u Beogradu.
U novim radovima iz serije „Prije zadnje ruke“ Igor Eškinja istražuje odnos između umetničkog dela, procesa njegove proizvodnje i uslova izlaganja, koristeći površine gips-kartonskih ploča i tragove obrade kao mesta na kojima se istovremeno otkrivaju i prikrivaju radni procesi.
Digitalne fotografije „Etide mnoštva“, prikazi praznih crvenih mapa raširenih korica, upućuju na administrativne i birokratske modele, ali i na mogućnost novih upisa, značenja i pregovora, dok foto-dokumentacija izložbe Ljerke Šibenik iz 1972. godine uvodi istorijsku dimenziju i povezuje sadašnju postavku sa izložbenom prošlošću Salona MSU-a. Na istraživanja geometrijskog i konstruktivnog jezika Ljerke Šibenik nadovezuje se Eškinjina zidna intervencija „Materijalnost slike“, otvarajući prostor korelacija između različitih umetničkih praksi i načina na koje se vizuelna istraživanja nastavljaju i preoblikuju u novim kontekstima.
U svojoj privremenoj prostorno-vremenskoj konfiguraciji izložba „Vremenske bombe“ ne nudi stabilnu muzejsku naraciju, već situaciju u nastajanju. Iz njene se prekarnosti značenje ne iscrpljuje u onome što je sačuvano, nego se nastavlja menjati kroz nove okolnosti, premeštanja i pokretanja drugačijih mogućnosti povezivanja, preispitujući potencijal umetnosti da učestvuje u perspektivama društvene imaginacije.
Izložba će biti otvorena do 28. februara 2027. godine.
Naslovna fotografija: Damir Žižić
