Izložba „Od Druge španske republike do Fransiska Goje”, koja osvetljava veze Ota Bihalji-Merina sa ličnostima koje su presudno oblikovale njegove afinitete prema španskoj kulturi – od Servantesa, Velaskeza, Valje-Inklana do Pikasa i Goje, otvorena je 14. maja u Salonu Oto Bihalji-Merin u Beogradu.
Kustoskinja izložbe Senka Latinović na otvaranju je istakla:
„Polazna tačka ove izložbe bila je obimna arhiva Salona Oto Bihalji-Merin, čije je istraživanje predivan, ali istovremeno kompleksan i dugotrajan proces. Zato pokušavamo da postepeno osvetljavamo jednu po jednu, kako ih je sam Oto Bihalji-Merin nazivao, stanicu njegovog života. Ovog puta ta stanica je Španija, a naša ideja za izložbu je podstaknuta i jubilejima – 280 godina od rođenja Fransiska Goje i 90 godina od početka Španskog građanskog rata – što suštinski i jesu dve tačke Bihaljijevog najintenzivnijeg susreta sa Španijom.”
Senka Latinović je dodala:
„Taj susret smo pokušale da prenesemo dominantno kroz govor u prvom licu – uključujući isečke iz intervjua, eseja, knjiga, video- i audio-zapisa. Ne dajte da vas uplaši ova količina teksta, jer je narativ direktan, neposredan, lišen preobimne kustoske interpretacije. Pozivamo vas da odvojite vreme da se izmestite iz hektične svakodnevnice – da prelistate publikacije na izložbi, istražujete, čitate knjige iz Otove biblioteke, da razgovaramo – da na taj način, zajedno, kreiramo mesto koje neguje kritičko mišljenje i stvaranje novih ideja.”
Kustoskinja izložbe zahvalila se koleginicama iz Instituta Servantes u Beogradu, Ivani Jovanović Arsić i Klari Barbero Peñas, kao i Dariju Oteri Kastru, zameniku ambasadora Španije u Srbiji, na saradnji prilikom realizacije izložbe u Institutu Servantes, ali i kolegama iz Muzeja Jugoslavije, koje su dale veliki doprinos ustupajući dragocene grafike Fransiska Goje iz serije „Kaprici”.
Na izložbi su predstavljene i Bihalji-Merinove posete Španiji u različitim istorijskim okolnostima: od učešća u Španskom građanskom ratu do proučavanja Gojinog opusa u madridskom muzeju Prado, nakon pada frankističkog režima. Kustoskinje izložbe su Senka Latinović i Danica Đorđević Janković.
Da podsetimo, izložba „Od Druge španske republike do Fransiska Goje” realizuje se u okviru projekta „Oto Bihalji-Merin i Španija” Muzeja naivne i marginalne umetnosti, koji ima za cilj da publici približi ključne tačke španske kulture sagledane kroz prizmu života i delovanja Ota Bihalji-Merina. U okviru ovog projekta, pored izložbe „Oto Bihalji-Merin i Španija”, zamišljenog kao omaž odnosu koji je ovaj vrsni jugoslovenski likovni kritičar, pisac i svestrani kulturni radnik uspostavio sa španskom umetnošću i političkom borbom španskog naroda, pored izložbe „Oto Bihalji-Merin i Španija” otvorena je i izložba „Tumačiti Goju: Bihalji-Merinova vizija umetnosti” u Galeriji Instituta Servantes.
Ovim projektom Muzej naivne i marginalne umetnosti obeležava i dva jubileja – 280 godina od rođenja Fransiska Goje i 90 godina od početka Španskog građanskog rata. Vreme u kojem živimo iznova podseća na potrebu stalnog promišljanja istorijskih iskustava i ponovnog čitanja lekcija koje su nam ostavili prethodnici. Gojin grafički ciklus „Užasi rata” tako prevazilazi okvire svedočanstva o jednom istorijskom događaju i postaje univerzalna opomena.
zapisao Oto Bihalji-Merin
Gojina umetnost otvorila je čovečanstvu nove, unutrašnje prostore. Njegove proročke gravure, poput vizija koje donose snovi, ne znaju za vremenske i prostorne granice – one pripadaju budućim vremenima, ako ona ikada dođu.
U okviru pratećeg programa izložbe, 15. maja biće organizovano kustosko vođenje kroz oba izložbena prostora – u 17 časova u Salonu Oto Bihalji-Merin i u 19 časova u Galeriji Instituta Servantes. Za 18. maj u 18 časova zakazan je razgovor „Heroji solidarnosti: Jugosloveni u Internacionalnim brigadama”, na kom učestvuju dr Olga Manojlović Pintar i dr Vladan Vukliš, uz moderatorku Senku Latinović.
Izložba „Od Druge španske republike do Fransiska Goje” otvorena je za posetioce do 28. avgusta.
