U okviru pratećeg programa izložbe „Univerzalije“ umetnice Nataše Kokić, u petak, 16. oktobra 2026. godine, u 18 časova, u Savremenoj galeriji Subotica (Park Ferenca Rajhla 5) biće održana filozofska agora posvećena univerzalijama. Agoru će voditi profesor filozofije Boris Čegar.
Izložba „Univerzalije“ vodi se Platonovom idejom o univerzalijama – nevidljivim i savršenim oblicima koji leže u osnovi svega materijalnog – i zato autorka u svojim crtežima spaja antičku filozofiju prirode, savremenu fiziku i magični realizam.
Radovi funkcionišu kao „liminalni prostori“ – tihi pragovi i prolazi između različitih dimenzija. Kroz mikroskopske rupe, poderotine u boji ili preplitanje linija, vizuelni međuprostori postaju mesta susreta opšteg i pojedinačnog, apstraktnog i konkretnog.
Upravo su univerzalije tema agore, koju Čegar najavljuje sledećim rečima:
„Univerzalije su latinski izraz koji treba da označi ono što je u helenskoj tradiciji počelo sa Orfejevim sazvučjima, pa preko Pitagorinih brojeva došlo do Platonovih ideja. Radi se o opštostima kao što su svojstva koja se pririču entitetima ili logički rodovi pod koje potpadaju entiteti istih bitnih svojstava. Sam latinizam poreklo vuče od reči „jedno“ i „okrenutost“, pa bi slobodnije reč mogla da se razume kao okrenutost ka jednom, gde se onda ono što je pojam, kao misao o bitnim svojstvima onoga o čemu se misli, to jest opštost u odnosu na konkretne pojedinačne stvari, shvata i sam kao entitet (pojedinačno biće). Spor nastaje oko određivanja ontološkog statusa univerzalija. Za jedne one su samostalno postojeća bivstva, za druge to su samo reči kojima označavamo opšta svojstva pojedinačnih stvari, a za treće univerzalije su koncepti, pojmovi koji postoje kao inteligibilni entiteti.
Osnovni problem je način na koji im pristupamo, što može da znači način na koji ih konstituišemo, i kakvu ulogu u tome imaju liminalni prostori.
Ali o tome na agori!“
Naslovna fotografija: Savremena galerija Subotica
