Peti po redu Sarajevo Photography Festival, jedan od najznačajnijih događaja te vrste u regionu, u ponedeljak 1. juna zvanično je počeo. Prvi festivalski dan obeležilo je svečano otvaranje izložbe „25 years of No Man’s Land”, jedinog bosanskohercegovačkog Oskarovca Danisa Tanovića, kao i interaktivne izložbe „Posts for Resistance” u Galeriji Manifesto, te radionica analogne fotografije „Darkroom” Adila Sokolovića u Historijskom muzeju Bosne i Hercegovine.
Izložba Danisa Tanovića „25 years of No Man’s Land” u zgradi Crvenog krsta, vraća se dvadeset pet godina nakon svog objavljivanja kroz do sada neviđeni fotografski materijal nastao tokom snimanja ovog Oskarom nagrađenog filma. Projekat ponovo otvara arhiv kao prostor reinterpretacije, potvrđujući fotografiju kao medij trajanja, sećanja i svedočenja. On promišlja rat, apsurd i kolektivno pamćenje kroz proces nastanka jednog od ključnih filmova savremene kinematografije.
„Mi smo odlučili da naše jubilarno peto izdanje otvorimo upravo izložbom posvećenom 25 godina od filma „Ničija zemlja“. Mislim da smo lično bili najemotivniji kada smo producirali ovu izložbu, zato što pri samoj realizaciji pomoć je došla od Livine, Danisove kćerke koja je prikupila sve materijale koje vidimo u ovom prostoru, i zaista nisu samo fotografije u pitanju, nego i multimedijalni sadržaji, pa imamo i originalnu klapu sa snimanja, rediteljsku stolicu, prve kino-karte koje su izdate te materijale sa dodjele Oskara“, izjavila je Aida Redžepagić, direktorka, Sarajevo Photography Festivala.
„Ne mogu da vjerujem da je prošlo 25 godina. Trebalo bi da sam ostario, ali se ne osjećam se tako. Neke sam fotografije prvi put vidio. Livina je samo tražila brojeve telefona i e-mailove, i sad sam tu u ovom prostoru, koji je idealan baš za ‘Ničiju zemlju’“, istakao je reditelj Danis Tanović.
Prvog festivalskog dana otvorena je i interaktivna izložba „Posts for Resistance” u galeriji Manifesto, kolektivni projekat koji istražuje prelazak savremenog protesta iz digitalnog u fizički prostor. U vremenu društvenih mreža kao glavne platforme izražavanja, ali i filtriranja sadržaja, projekat postavlja pitanje šta se dešava kada se „objava” prenese u galeriju. Inicijativa umetnika Petera Watkinsa, u saradnji sa Postcards for Palestine, SPSSA, Sarajevo Photography Festivalom i Galerijom Manifesto, zamišljena je kao otvoreni poziv, a ne kurirana selekcija.
Galerijski zid postao je „živi feed” sa ravnopravnim glasovima i formatima, uključujući i radove sedam umetnika iz Gaze, čije prisustvo nosi neposredan i urgentan karakter. Projekat umetnost posmatra kao prostor kolektivnog svedočenja i otpora.
U okviru prvog festivalskog dana, u Historijskom muzeju Bosne i Hercegovine realizovana je i radionica „Darkroom” Adila Sokolovića, trodnevni praktični uvod u analogni proces fotografije. Program je usmeren na razvijanje crno-belog filma i tradicionalne tehnike izrade u mračnoj komori, kroz kompletan proces, od snimanja i razvijanja negativa do finalnog otiska. Radionica kombinuje tehnički i kreativni pristup, vodeći učesnike ka razumevanju nastanka i transformacije fotografije u analognoj formi.
U narednim danima festivalski program donosi niz novih izložbi i pratećih sadržaja. Španska umetnica Carlota Guerrero izlaže seriju „Carmina, Carlota, Retail Ritual” u sredu, 3. juna u Nacionalnoj galeriji Bosne i Hercegovine, dok će Vedad Divović predstaviti ciklus „Home of the Perpetually Lost” iz Libana u utorak, 2. juna na Trgu Oslobođenja. Hrvatska fotografkinja Inia prikazuje seriju „I Carried a Pine Cone in My Backpack” u MAK Galeriji 5. juna u 18h, dok će beogradski reditelj Stefan Đorđević predstaviti izložbu „Wind Family” istog dana u 19:30h u Historijskom muzeju Bosne i Hercegovine.
Pored izložbi, u okviru festivala biće organizovani i artist talk programi, radionice, promocije knjiga, book table sa fokusom na nezavisno izdavaštvo, kao i filmske projekcije.
Festival i ove godine ima takmičarski karakter sa ukupnim nagradnim fondom od 10.000 evra. Pobednici u osam kategorija (portret, dokumentarna fotografija, život, moda, konceptualna fotografija, pejzaž, događaj i mobilna fotografija) osvajaju vredne nagrade, uključujući opremu sponzora Canon i festivalske statue. Izložba finalista takmičarskog programa biće svečano otvorena u četvrtak 4. juna u Nacionalnoj galeriji Bosne i Hercegovine u 21 čas. O nagradama odlučuje međunarodni žiri sastavljen od istaknutih stručnjaka iz oblasti fotografije i vizuelne umetnosti, među kojima su Šejla Kamerić, Fernanda Prado Verčić, Marko Drobnjaković, Ionuț Trandafirescu, Simone Azzoni, Timotej Letonja, Coline Plançon i Teresa Freitas.
