U petak, 3. aprila u 15 časova, u Centru zajednice Kanvas u Skadarliji (Hotel Bohemian), biće održana promocija knjige „Staklo: nasleđe, umetnost, kreativna ekonomija, tehnologija“ urednice dr Hristine Mikić. Ova knjiga donosi jedinstven i multidisciplinaran pogled na staklo – kao materijal, umetnički medij, tehnološku inovaciju i važan resurs savremene kreativne ekonomije. Knjiga okuplja sedam autorskih radova i ekskluzivne razgovore sa istaknutim umetnicima u staklu iz Sjedinjenih Američkih Država.
Promocija će biti održana u okviru tribinskog programa „Staklo: od industrijske baštine do kreativne ekonomije“, na kome će govoriti prof. dr Hristina Mikić, Inicijativa Kreativno staklo Srbije; Estela Radonjić-Živkov, konzervator; msr Tamara Ognjević, direktorka Artis centra; dr Jelena Nikolić, Institut za tehnologiju nuklearnih i drugih mineralnih sirovina; dr Ana Vujošević, Poljoprivredni fakultet, Beograd; dr Ivana Mišković, SD Krivac, Sremski Karlovci; Dragana Tomić Pilipović, RURAL HUB, Vrmdža; i prof. dr Edin Jašarović, Fakultet dramskih umetnosti, Cetinje.
Knjiga „Staklo: nasleđe, umetnost, kreativna ekonomija, tehnologija“ otvara niz ključnih pitanja o tome kako staklo prelazi put od funkcionalnog materijala do savremenog umetničkog izraza. Posebnu pažnju zbornik posvećuje industrijskom nasleđu, koje se sve više prepoznaje kao kulturni i razvojni resurs, odnosno pitanju na koji način industrijsko nasleđe staklarstva može postati pokretač razvoja kreativne ekonomije.
Primeri iz Evrope i sveta pokazuju kako nekadašnje fabrike stakla i nematerijalno nasleđe staklarstva postaju centri kreativnosti i kulturne razmene, potvrđujući globalni trend njihove revitalizacije i održive prenamene. U fokusu je i savremena muzeologija – kroz inovativne pristupe interpretaciji stakla zasnovane na gastronomiji i iskustvenom učenju. Poseban segment posvećen je generaciji Z, koja, prema istraživanjima predstavljenim u zborniku, pokazuje rastuće interesovanje za zanatstvo kao oblik kreativnog izražavanja i očuvanja kulturnog identiteta.
Hristina Mikić uvodi koncept „kreativnog stakla“, ukazujući na spoj nauke, umetnosti i industrije, kao i na rastući značaj „žive industrijske baštine“ kao pokretača inovacija u kreativnoj ekonomiji. Estela Radonjić-Živkov pokazuje da industrijsko nasleđe nije samo skup napuštenih objekata, već nosilac identiteta, solidarnosti i kolektivnog pamćenja. Tamara Ognjević predlaže inovativan pristup muzejskoj praksi kroz koncept kreativne interpretacije, gde izložba postaje dinamična platforma za iskustvo, a ne njen krajnji cilj. Dejan Vorgić, kroz analizu istorije staklarstva u Srbiji u 19. veku, donosi dinamičan pregled od prvih preduzetničkih poduhvata do osnivanja paraćinske fabrike, otkrivajući ključnu ulogu staklarstva u modernizaciji zemlje. Dragana Tomić Pilipović i Ivana Mišković bave se pitanjima budućnosti zanatstva u rukama generacije Z, dok se Jelena Nikolić i Ana Vujošević fokusiraju na staklo kao materijal budućnosti, naročito u pogledu njegove primene kao ekološkog đubriva.
Knjiga se završava intervjuima poznatih američkih umetnika u staklu – Ejmi Švarc, direktorkom Ateljea za staklo u Korning muzeju stakla; Džoom Karijatijem, američkim staklarskim umetnikom poznatim po besprekornoj izradi boca na venecijanski način tehnikom slobodnog duvanja stakla; Džoš Simpsonom, koga nazivaju alhemičarem stakla jer više od pet decenija istražuje mešanje stakla sa mineralima i metalima; Vilijamom Gudenartom, najvećim poznavaocem tehnike izrade stakla u antičkom periodu; kao i Ostinom Sternom, novim najistaknutijim amerićkim staklarskim umetnikom generacije milenijalaca koji je inspirisan likovima pop-kulture.
Ovaj zbornik predstavlja važan doprinos razumevanju stakla kao tačke susreta tradicije i inovacije i otvara prostor za nove modele razvoja – od kulturnih politika do kreativne ekonomije.
Izdanje je nastalo u okviru srpsko-američke saradnje na očuvanju i revitalizaciji paraćinskog staklarstva kroz inicijativu Kreativno staklo Srbije, uz podršku Ministarstva kulture i Ambasade Sjedinjenih Američkih Država.
